Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi ve Yapı Endüstri Merkezi’nin ortak davetiyle Türkiye’ye gelen ünlü Japon mimar Shigeru Ban, geniş bir izleyici topluluğuna işlerini anlattı.
YEM adına ev sahibi Doğan Hasol ve Mimarlar Odası adına Deniz İncedayı’nın açılış konuşmalarında ortak yapılan bu etkinliklerin mimarlığımıza yapacağı güzel katkılar vurgulandı. Ardından Shigeru Ban ‘’Çalışmalar ve İnsani İşler’’ başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Ryue Nishizawa ve Kengo Kuma’dan sonra davetli üçüncü Japon mimar Shigeru Ban da bizlere mimarlığın insan ve mekan kullanımı ilişkisini sade ve geri dönüştürülebilir malzemeler üzerinden kurgusuyla aktardı. Suya ve yangına karşı yalıtılmış kağıt tüpler, ahşap yonga levhalar, ahşap ve çelik karkaslar, alüminyum ve cam ve şeffaf fiberglas ana malzemeleri.
Bilindiği gibi, Shigeru Ban 1999 Kocaeli depreminden sonra da ülkemize gelerek geçici barınaklar tasarlayarak öğrencilerle birlikte inşa etmişti.
Mimarlığın kentlere ve ülkelere ikonlar yaratmak değil, farklı insanlık durumlarına da cevap verebilmek, deprem, tsunami gibi doğal afetler ve ırkçı katliamlar gibi insan yapımı felaketler sonrası evlerinden kaçan mültecilere, kısa sürelerde, elde, etrafta ne malzeme varsa onunla barınma, ibadet gibi ihtiyaçları karşılayabilmek olduğunu da gösterdi. Üstelik bunu yaparken mimarın estetik yaratıdan ödün vermesine gerek olmadığına, tam tersi kağıt tüplerlerle de, sunta levhalarla da çok şık mekanlar ve yapılar olabileceğini, insanın yaşam kalitesini artırmanın mümkün olduğunu kanıtladı bizlere.
Japon geleneksel yaşamından esinlenen yatay sürme kapı kullanımı iç avluları, iç mekanı dışarıyla bütünleştiriyor, plan şemalarında mekan esnekliği, mutfak ve banyo dışında bütün iç hacimlerin birbirine evrilmesine, yaşamın mevsimsel döngülere göre o köşe veya bu köşede devam edebilmesine, sabit yemek, yatak veya oturma odasının olmamasıyla büyük bir özgürlük sağlıyor kullanıcıya.
Bu esnekliği ve doğayı içeri alma durumunu, kamusal ve özel mülkiyet sınırlarını belirsizleştirmeyi konutlar, ofisler, çarşılar, müzeler… hemen hemen bütün işlerinde gördük.
Shigeru Ban bir yıldız mimar değil, olmak da istemiyor ancak konferanstaki genç dinleyici yoğunluğu, insana odaklanan ve insanın ihtiyaçlarına doğru cevaplar verebilen mimarların ‘’ikonlaştığını’’ gösteriyor.
Kaynak: TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi
